Omroepersgilde

d'n Ouwe Omroeper

AGENDA


CONTACT

d’n Ouwe Omroeper
De Rits 3
8356 HD BLOKZIJL
Tel: 0527-291858
Mob: 06-53616259
e-mail:

 

voorgeschiedenis van ons gilde

Een gilde was, in vroegere tijd, een belangenorganisatie van personen met hetzelfde beroep. In sommige delen van de Nederlanden sprak men van ambachten. In een gilde werd kennis en ervaring uitgewisseld. Nieuwe gildeleden werden opgeleid in het vak. Na een gedegen opleiding kon een leerling erkend worden als vakman met de titel gezel en uiteindelijk de titel meester verkrijgen na het doen van de gilde- of meesterproef. Het gilde behartigde de belangen van de gildeleden, en beschermde hen.
Vroeger had een gilde vaak het alleenrecht op het uitoefenen van het vak, wat leidde tot de zekerheid van kwaliteit van het werk. Een gilde had meestal een heilige als beschermheilige, een zogenaamde schutspatroon. Deze schutpatroon wordt door meerdere gilden en bevolkingsgroepen als hun beschermheilige aangemerkt.
Gildevlaggen

Martinus van Tours (316-397), of Sint Maarten zoals wij hem kennen, is een van de meest vereerde heiligen. Naast patroon van vele bisdommen en steden is hij de schutspatroon van velen.
Sint Maarten
Zoals daar zijn soldaten, cavaleristen, ruiters en ridders; hoef- en wapensmeden; wevers, ververs, ceintuurvlechters, handschoenenfabrikanten, kleermakers, hoedenmakers, borstelbinders en kuipers; herders, molenaars, wijnbouwers, waarden, kasteleins en hoteliers; stadsomroepers; reizigers, armen en bedelaars; gevangenen; geheelonthouders; huisdieren, paarden en ganzen. Hij wordt aangeroepen tegen oogaandoeningen, slangenbeten en de huidziekte roos.
Ook wordt zijn voorspraak gevraagd voor het groeien van een goede oogst. Als je dit allemaal leest is Sint Maarten zowaar voor geen kleintje vervaard.

Omroepersgilden
Omdat de omroepers in de middeleeuwen van de plaatselijke overheden een vergunning kregen om hun stem te laten horen, verenigden zij zich in gilden. Per gebied mochten er in het algemeen slechts een paar omroepers zijn. Soms vaardigde de landvoogd zelfs verordeningen uit waarin winkeliers werden gedwongen om een omroeper in te schakelen. Als dit plaats vond, werd dit gelijk door de gildebroeders uitgebuit.
Een voorbeeld van misbruik maken van een verordening blijkt uit het volgende wapenfeit. De verordening was het volgende decreet van koning Philips Augustus (eind dertiende eeuw). Een omroeper in Parijs mocht elke herberg binnengaan om de gasten te vragen wat zij voor de wijn betaalden. Die prijs mocht hij buiten de herberg rondbazuinen. Zelfs als de herbergier dat liever niet wilde. Het enige voorbehoud was dat de herbergier al een andere omroeper in dienst had.
Bij een goed wijnjaar was dat twaalf denier en bij een slecht wijnjaar zeven denier. Voor het omroepen van de prijs kon hij de herbergier vier denier per dag vragen,. Moet nog worden verteld dat in 1292 in Parijs een omroepersgilde werd opgericht met 44 leden.
Dranktafereel
Opheffing van gilden
De industriële revolutie, waardoor fabrieken uit de grond rezen en de vraag naar arbeiders steeg, veranderde het agrarische Europa in een stedelijke samenleving met een explosieve bevolkingsgroei. Door uitvindingen als de stoommachine kwamen er steeds meer fabrieken en vond er een massale toename van productie plaats. Dit, en de ontwikkeling van de vrijhandel die door de liberalen onder leiding van Thorbecke werd bevorderd, maakte dat handwerkers, ambachtslieden en de gilden veelal overbodig werden. De arbeiders kregen in plaats van gilden bonden die voor de arbeiders opkwamen, de zogenaamde vakbonden.
Het was ook in die tijd, halverwege de negentiende eeuw, dat de kranten zich gingen bekwamen en specialiseren om dagelijks te verschijnen. In het begin van de vorige eeuw werd het onderwijs verplicht en sindsdien is het analfabetisme flink afgenomen. Dit kwam ook het ambacht Omroepen niet ten goede. De omroeper verdween langzaam uit het straatbeeld wat de gilden van dit ambacht overbodig maakte.

Opkomst nieuw gilde
In de jaren zestig zijn er pogingen gedaan om omroepers door middel van concoursen samen te laten werken. In 1968 werd een concours georganiseerd in Egmond aan Zee. Een veertigtal omroepers streed om de titel "Eerste omroeper van Nederland".
De winnaar van dit illustere gezelschap was de omroeper uit IJzendijke, dhr. Peet van de Maertelaere. Het bleef echter bij deze ene keer.

Uit een verdwaald krantenknipsel blijkt nog dat tijdens een concours in 1976 in Sluis, de omroeper van 's-Gravendeel, Aart van der Wulp, Nederlands Kampioen werd.
Egmond aan Zee 1968

In 1986 werd in Vianen door de stichting “Vianen, Stad van Brederode” een Nederlands kampioenschap georganiseerd. Er was gezocht naar stadsomroepers en ze hadden er 4 gevonden. Er was weer een Nederlands kampioen en wel Sjaak Baars uit Vianen. Omdat het een leuk onderdeel was van het jaarlijks terugkerende feest in deze historische Lek-stad, werd in 1987 weer een Nederlands kampioenschap gehouden. Een tiental omroepers uit geheel Nederland had zich voor het evenement opgegeven. Namen van toen: Hendrik-Jan van de Zandschulp, Freek Schakel, Bertus van Brummelen, Pieter Haringsma, Gerard Sluis, Chris Staal, Gadse de Moeth, Cees Blaeke, Jacob Bout, Sjaak Baars.
Verschillende omroepers hadden fans meegebracht en nadat in de ochtend de verplichte roep verkondigd was, wist Sjaak Baars, kampioen van het vorige jaar, dat er geduchte concurrenten aanwezig waren.In het middagprogramma mochten ze de jury verblijden met eigengemaakte teksten. Volgens juryvoorzitter en acteur Dick Rienstra was het niveau bijzonder hoog en ontliepen de prijswinnaars elkaar niet veel.
Vianen 1987
Op de derde plaats kwam de kampioen van 1986, Sjaak Baars. Een zeer sterke tweede was Bertus van Brummelen uit Steenwijk. En de uiteindelijke kampioen werd Pieter Haringsma uit het Friese Sloten. Er volgde veel publiciteit rond dit ambachtelijk fenomeen en ook de landelijke pers zette de omroepers in het zonnetje.

Oprichting
Dit zette de nummer 2, Bertus van Brummelen uit Steenwijk, aan het denken. Tot 1987 opereerden de weinige omroepers, die Nederland nog telde, individueel. De met organisatietalent bedeelde Bertus wilde daar verandering in brengen. De Steenwijker stadsomroeper kwam met een krachtige oproep die kort samengevat neerkwam op: Omroepers aller provinciën, verenigt u! Deze oproep was niet tegen dovemansoren gezegd. Vijftien vertegenwoordigers van de doelgroep sloten zich aan bij de door van Brummelen opgerichte Stichting Stads- en Dorpsomroepers, waarvan hijzelf voorzitter was. Deze stichting organiseerde in de jaren daarna enkele concoursen en zo kwamen de omroepers meer in contact met elkaar. Omdat de omroepers deze wijze van uitdragen van hun ambacht wel konden appreciëren, maar meer inbreng wilden hebben, vroegen ze Bertus of hij niet een vereniging kon oprichten omdat een stichting geen lidmaatschap kent.
Bertus van Brummelen
Er werd een bestuur gevormd, bestaande uit voorzitter Bertus van Brummelen, vicevoorzitter en secretaris Siep van de Meulen en penningmeester Muus Tromp. In 1991 gingen ze naar een notaris en de Eerste Vereniging Stad- en Dorps Omroepers Nederland was een feit.

Omroepersgilde d’n Ouwe Omroeper

Bertus van Brummelen zei in 1987 in een interview het volgende:
"Ondanks de aantrekkelijke commerciële mogelijkheden van het omroeperschap blijft Bertus trouw aan zijn klokken. „Het gaat ons om de nostalgie, de folklore. Dat willen we zo houden. Anders krijg je allemaal figuren die zo nodig bij de club willen komen om wat te verdienen".

Ook is door de Edesche omroeper Hendrik-Jan v.d. Zandschulp in een interview, een half jaar later, gewaarschuwd voor de commercialisering van de vereniging die toen net opgericht was. Hij verwoordt zich met de volgende frase:
"Daar moet je verschrikkelijk voor oppassen. Je hebt dan kans dat er iemand er opuit is en denkt: hé, dat is leuke business. Daar ga ik een beroep van maken. Ik word ook omroeper. Je hebt altijd van die gladdekkers."

Deze twee strofen zijn essentieel en de belangrijkste reden waarom in 2012 vier leden zich niet meer konden vinden in de opstelling van het bestuur van de E.V.S.D.O.N. en zij zich daarom hebben afgescheiden. Ze konden zich er totaal niet in vinden dat de vereniging aan het vercommercialiseren was en dat in hun ogen, het gedachtegoed van de oprichter werd verkwanseld. Degenen die opstapten zijn:

  • Siep van de Meulen: medeoprichter en lid vanaf 1991, 13 jaar bestuurslid waarvan 9 jaar als voorzitter, vele malen op het ereschavot gestaan van diverse concoursen.
  • Peer Witzel: lid vanaf 1993, 5 jaar bestuurslid waarvan 4 jaar als voorzitter, tweemaal Nederlands Kampioen, vijfmaal Gelders Kampioen, diverse prijzen gehaald op vele concoursen.
  • Fred Martens: lid vanaf 1994 waarvan 12 jaar als secretaris. Enkele provinciale kampioenschappen gewonnen en op diverse concoursen in de prijzen gevallen.
  • Henk v.d. Nieuwenhuizen: lid vanaf 2000, 4 jaar bestuurslid, vijfmaal Nederlands Kampioen, vele concoursen op zijn naam gebracht.

2013 Dn Ouwe Omroeper
Omdat het omroepen in hun bloed zit en zij het niet laten kunnen, zijn deze vier afgesplitste leden een nieuw omroepersgilde begonnen genaamd : d’n Ouwe Omroeper. Dit gilde wil doen waarom het gaat, namelijk Omroepen!

Daarom stelt omroepersgilde d’n Ouwe Omroeper zich ten doel:

Omroepen op de meest traditionele, authentieke en originele manier tot uiting en onder de aandacht van de mensen te brengen.